İhtişam ve Sefalet : Fransa’da 1850-1910 arası Fahişelik ve Sanata Yansıması

Splendours  & Miseries

İhtişam  ve Sefalet : Fransa’da  1850-1910 arası Fahişelik ve Sanata Yansıması

 

untitled

 

 

 

Gustave Flaubert politikacı arkadaşı Ernest Chavalier’e gönderdiği mektupta : “Paris’in en güzel yeri bulvarlari, gaz lambalarının aynalardan isildadigi saatlerde yürümeye çıkıyorum, sigara dumanı ile sarılı huzur içinde yürürken, gelen geçen kadınları izliyorum, gözlerin parildadigi yer burası” diye yazar.

Paris 19. Yüzyılın ortalarında artık  yeni bir Babil olarak görülüyordu. 1850’de Paris’in nüfüsu 1 milyon iken 1870 yılında iki katına çıkacaktı. Bunun sebebi endüstrinin gelişmesi ve köyden kente göç olarak açıklanıyor. Ancak bu dönemde kadınlar iş bulamıyordu. Şanslı olanlar şapka üreten fabrikalarda iş bulabilirse buluyor kalanlar çamaşırcı yda hizmetçi olarak iş aramak zorundaydı.  1867 yılında Paris’te  yapılan Dünya Fuarı’nda ilk olarak kadınlar erkeklerin yerine servis görevlisi olarak çalışmaya başlar bu dönemden sonra servis ve garson olarak iş bulmaları artacaktır ancak yine de çok çok az bir para ile çalışıyorlardı. Bütün bunlar Paris’te fahişeliğin hızla büyümesine yol açmıştır ve elbette bununla birlikte gelen bir debdebe, sefalet,  hastalıklar, suçlar, intiharlar ile birlikte . Peki ressamların ilgisini bu kadar çeken şey neydi ?

Sergi Orsay Müzesi, Paris’te 22 Eylül-17 Ocak 2016 arası görülebilir. Bu konuda açılmış ilk sergi olma özelliği taşıyan sergi için Orsay Müzesi’nde tam 15 oda ayrılmış her oda birbirinden ünlü büyüleyici resimler ile dolu. Sergilenen resimler arasında kimler var derseniz : Degas, Van Gogh, Lautrec, W.Sickert, J.Beraud, Manet, E.Giraud , F. Rops ve daha niceleri.

İlk 4 oda “Ambiguity” olarak adlandırılmış, 19. Yüzyılın ilk yarısında saygın kadınlar ile fahişeleri birbirinden ayırmak oldukça zordu. Özellikle cafelerde, tiyatrolarda, bale salonlarında yer tutan fahişelerin bazı özel sembolik hareketleri (etekleri kaldırarak kombinezonunu gösterir şekilde yürümek ) olduğu gibi bazı kelimeler, absent ve sigara bazı belirgin özellikleri arasındaydı bu elbette resimlere de yansımıştır.

Bu konuda sergideki en güzel  örneklerden biri  Crossing Street, Ressam Giovanni Boldini’nin 1875 tarihli bu eserinde resimde 3 temel figür var En sağda yaşlı bir kadın alt sınıftan olduğu çok belli bir kıyafetle  ve arabada şapkası ve bıyığı ile orta sınıftan bir adam sokaktan karşıya geçen kadına bakıyor yeşil elbisesi, şapkası , sarı eldivenleri ile bir fahişe gibi görünmüyor ancak yağmur yağmıyor sokak ıslak degil ancak kadın eteğini kaldırmış, kombinezonunun görünmesine izin veriyor.

 

 

crossing-the-street-1875_jpg!Blog

 

 

 

 

Octave Uzanne ise şöyle yazar : “Absent saatinden itibaren kafelerin balkonunudaki masalara kışkırtıcı bir şekilde oturup,  beyaz yüzlü, kırmızı dudaklı halleriyle sigaralarından bir nefes çekerek, dizlerini, topuklu botlarını gösteriyorlardı”

 

Bu sözleri en güzel resimleyen kişi Edouard Manet 1880 tarihli eseri “Two Legs with Ankle Boots Under a Red Skirt, in front of a Pedestal Table” isimli eseri

 

 

20151122_113828

 

 

 

Ambiguity odalarında sergilenen eserlerden bazılarına örnek verirsem.

Edgar Degas’ın Woman on a Cafe Terrace, Evening, 1877, Paris gecelerinde cafelerde yer tutan fahişeleri resmeder.  O dönemlerde Paris sokaklarına ışık tutar.

 

women-on-a-cafe-terrace-in-the-evening-1877

 

 

Ressam Jean Beraud “The Boulevard Montmarte at night in front of the theatre des Varietes” 1883 tarihli eseri sergideki bir başka örnektir. Merkezdeki kadın hafifce dönerek arkasındaki kahverengi paltolu adama doğru dönmüş adamın dikkati kadının üzerinde takip edebilir veya etmez ancak işaretin farkında.

 

beraud 1883 montmarte

 

 

Yine Jean Beraud  1882 tarihli “La Brasserie” birahanede garson kızlar ve müşterileri arasındaki ilişkiler

 

53f6737d832d060512061fb032b594c1

 

 

Elbette herşey bu kadar neşeli değil bu ortamdan intihar ederek kaçmak isteyen bir kadının resmi “The Escape”  1902 tarihli ressam Leonce Burret

 

20151122_114716

 

 

 

 

Serginin bir diğer bölümü Brothels –Genelevler  serginin 4 odası bu bölüm için ayrılmış. Aslında “ressamların ilgisini çeken şey  neydi !? “diye sorduğumuz sorunun cevabı biraz da burada . Önceleri genelevler  çoğunlukla  mitolojik arka planla tarihsel resimlerde bulunuyordu.  Ressamların bu dönemde ilgisi çeken şeylerden biri  “çıplaklık” yani bir modelin çıplak poz vermesi değil yeni bir formda ortaya çıkan çok daha başka bir “çıplaklık” bir diğer sebebi  sınıflara ait bir çok şeyi burada bulabilmeleri olmuştur. Burjuva sınıfının gizli kapaklı ilişkilerinden son kuruşunu buradaki kadınlara veren erkeklerden cok geniş bir alanda resmedilecek bir konu haline gelmişti . Aslında tam başlangıcı 1839’da fotografcılığın başlaması ile olmuştur. Çıplaklık ve seks fotografcılığın bu dönemde yeni gözdesi olmuş sonradan ise resimler ile bu devam etmiştir. Elbette bu konuda başı geçen ressam Henri de Toulouse-Lautrec’dir. Bir diğer ressam ise Felicien Rops sergide diğer ressamların arasında öne çıkar resimler bu ikiliye ait. Sergideki en geniş koleksiyon bu ilk iki odada bulunuyor.

Sergideki eserlerden biri Ressam Felicien Rops’un  “Cherubin’s Song” isimli  1878-81 tarihleri arasında yaptığı resmi

 

6907347c204dcf7846443fbcd363bbfa

 

 

Ressam Henri de Toulouse-Lautrec ‘nin  1896 tarihli  ” Passing Conquest ” adlı eseri de  sergide

 

046-033

 

Serginin 10, 11, 12. odaları The Aristocracy of Vice olarak adlandırılmış. Daha çok fotoğrafların sergilendiği bölüm.

Serginin 13. odası “Prostitution and the Imagination – Fahişelik ve Hayalgücü adlı bölüm  Edvard Munch’un The Alley 1895 adlı eseri de bu bölümdeydi.

 

untitled

 

ve Sergide son iki oda “Prostitution and Modernity” bölümü

Yazar İsolde Pludermacher şöyle der :  “İğrençlik içinde güzellik..Fahişelik ve Modernlik”

Manet’in Olympia adlı eseri bu bölümde, Cezanne’ın Modern Olympia’sı da öyle Van Gogh ‘un “in the Cafe : Agostina Segaroti”‘si de bu bölümde ve bu bölümdeki bence en güzel eser Kees van Dongen’in 1910 tarihli “The Purple Garters”

 

Serkan Hızlı

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s